czerwiec - listopad 2015
W stulecie śmierci Icchoka Lejbusza Pereca (1852-1915)

PERECJADA to cykl działań edukacyjnych i wydarzeń artystycznych, mających na celu przypomnienie o dorobku i znaczeniu pisarza żydowskiego – Icchoka Lejbusza Pereca, a w szerszym rozumieniu – szerzenie wiedzy na temat kultury jidysz i jej związków z Polską. Okazją do podjęcia tych działań jest setna rocznica śmierci Pereca, obchodzona w 2015 r. oraz organizowana we wrześniu w Warszawie i Zamościu międzynarodowa konferencja naukowa „W kręgu Pereca”.* W stulecie śmierci Pereca pragniemy nie tylko przypomnieć o tym wybitnym pisarzu, ale też na nowo spojrzeć na jego twórczość i poszukać nowych sposobów odczytywania i interpretacji twórczości, a także środowiska, które kształtował w swoim domu przy ulicy Ceglanej 1 w Warszawie, oraz szeroko rozumianego wpływu, jaki wywarł na rozwój nowoczesnej kultury jidysz, która inspirowała się osiągnięciami europejskiej literatury, sztuki, teatru i nauki.

*Konferencja „W kręgu Pereca” (7-10 września 2015) organizowana jest przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych, Fundację Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego i Międzynarodowy Ośrodek Badań nad Historią i Dziedzictwem Kulturowym Żydów Europy Środkowej i Wschodniej KUL.


Icchok Lejbusz Perec (1852-1915) to klasyk literatury żydowskiej, uznawany za jednego z trzech „ojców założycieli” nowoczesnej literatury jidysz, najbardziej jednak z nich związany z kulturą Żydów polskich. Poeta, dramaturg i prozaik, przez krytykę żydowską porównywany m.in. z Wyspiańskim, nadał kulturze jidysz nowoczesne rysy, nie odżegnując się przy tym od tradycji, twórczości ludowej i chasydzkiej. Był aktywny na polu publicystyki, interesował się polityką i sprawami społecznymi. Jednocześnie utrzymywał bliskie kontakty z pisarzami młodego pokolenia, którzy pielgrzymowali do niego z najdalszych zakątków Europy Wschodniej. Literatura polska była niewątpliwie ważnym źródłem inspiracji dla twórczości Pereca w jidysz. Warszawa stała się ośrodkiem jego działalności literackiej. To tutaj prowadził salon, w którym spotykali się artyści, pisarze i działacze kultury jidysz. Perec stanął na czele żydowskiego środowiska intelektualnego i postrzegany był jako jego symbol. Głosił, że należy podnieść prestiż języka jidysz tak, aby mógł on stać się elementem scalającym cały naród, aż do zaniku podziału na masy mówiące w jidysz i elity posługujące się innymi językami (rosyjskim czy polskim).

Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniach Perecjady!

Twórcami i gośćmi specjalnymi Perecjady są: Ola Bilińska, Paweł Brylski, Sławomir Grünberg, Dorota Liliental, Michał Moniuszko, Raphael Rogiński, Natalia Romik, Anna Rozenfeld, Bella Szwarcman-Czarnota, SzaZa – Paweł Szamburski i Patryk Zakrocki, Róża Ziątek-Czarnota.

Projekt realizowany dzięki finansowemu wsparciu Biura Kultury Miasta Stołecznego Warszawy.

 

PERECJADA - PROGRAM (SIERPIEŃ-WRZESIEŃ 2015)

Program nadchodzących wydarzeń PERECJADY, towarzyszących międzynarodowej konferencji „W kręgu Pereca” (7-10 września 2015), organizowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych, Fundację Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego i Międzynarodowy Ośrodek Badań nad Historią i Dziedzictwem Kulturowym Żydów Europy Środkowej i Wschodniej KUL.
 
27 sierpnia, godz. 18:00, Żydowski Instytut Historyczny, ul. Tłomackie 3/5.
PROMOCJA KSIĄŻKI ICCHOKA LEJBUSZA PERECA DUSZA. LEGENDY, BAJKI I OPOWIADANIA.

O najwybitniejszym pisarzu literatury jidysz Icchoku Lejbuszu Perecu i wydanym właśnie tomie jego prozy rozmawiać będą Monika Szabłowska-Zaremba i Agnieszka Żółkiewska.
Wydarzenie organizowane przez Żydowski Instytut Historyczny.

29 sierpnia, godz. 18:00
ŚLADAMI PERECA W WARSZAWIE
– spacer edukacyjny. Zbiórka na rogu ulic Żelaznej i Pereca.

Spacer poprowadzą: dr Agnieszka Żółkiewska (Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma) i Anna Ciałowicz (Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie).
Wydarzenie organizowane przez Żydowski Instytut Historyczny i Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie

30 sierpnia, godz. 16:00, Teatr Żydowski w Warszawie,
Cudzoziemski Ptak” - podróż słowno-dźwiękowa, oparta na opowiadaniu I. L. Pereca, w interpretacji Anny Rozenfeld i Doroty Liliental, z muzyką na żywo Raphaela Rogińskiego.
Wydarzenie w ramach festiwalu „Warszawa Singera”.

3 września, godz. 16:00, Miejsce zbiórki: Cmentarz Żydowski, Okopowa 49/51
"Nomadyczne Archiwum Pereca” - akcja performatywna
Natalii Romik.

Projekt performance „Śladami Pereca – nomadyczne archiwum” Natalii Romik opiera się na spacerze w warszawskiej przestrzeni publicznej, upamiętniającej istotne miejsca gdzie żył, działał, i jest pochowany Icchok Lejbusz Perec.Dokumenty, plany ulic, wspomnienia i fotografie ukazane zostaną za pomocą przenośnego „niewidzialnego” archiwum, które swą formą nawiązywać będzie do architektonicznej erozji dawnej dzielnicy żydowskiej w Warszawie. Archeologia miasta przez design mikro-archiwum (bazujący na parametrach lustrzanych, syntezie kubiczności katarynki) jest koncepcyjnym powtórzeniem projektu Natalii Romik „Nomadyczne archiwum sztetla”, który odbył się w Częstochowie na festiwalu „Arteria” w 2015 roku.

4 września, godz. 19:00
Wieczór Szabatowy z Perecem.
Przez lata, mieszkanie przy ulicy Ceglanej 1 w Warszawie zamieniało się w każdy szabatowy wieczór w kuźnię twórczej myśli, to tam biło serce żydowskiego życia. Dyskusje zapraszanych przez Pereca przedstawicieli inteligencji żydowskiej, debaty, odczyty, prezentacje próbek własnej twórczości literackiej inspirowały innych, odciskały piętno na żydowskiej myśli, literaturze i sztuce. Nawiązując do tej tradycji, w imieniu PERECJADY przeżyjmy razem ten wieczór szabatowy w dniu 4 września 2015 roku.
Podzielmy się szabatową chałką, posilmy koszernym winem, wypijmy l’chaim za ducha Icchoka Lejbusza! A nade wszystko – pozwólmy naszej dodatkowej duszy w ten szabatowy wieczór odetchnąć od zgiełku dnia powszedniego i nakarmić się inspirującą rozmową, poezją i literaturą. Aby tradycji stało się zadość, zaprezentujmy też próbki własnej twórczości literackiej!

Spotkanie będzie miało miejsce w prywatnym mieszkaniu. Wszystkich, którzy chcieliby wziąć udział w tym wydarzeniu, prosimy o potwierdzenie uczestnictwa w terminie do 1 września, pisząc na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

5 września 2015, godz. 18:00, Miejsce zbiórki: ul. Pereca przy Jana Pawła II
ULICA PERECA – Spacer
Ulica Ceglana na przełomie XIX i XX wieku, kiedy mieszkał tam Perec, znacznie różniła się od dzisiejszej ulicy Pereca. W tamtym czasie ulica leżała niedaleko granicy miasta, początkowo rozwijały się tutaj przedsiębiorstwa, z największymi zakładami ogrodniczymi Warszawy na czele. Okolica stopniowo była zabudowywana kamienicami czynszowymi. Budynki powstające na początku XX wieku takie jak kamienica przy Ciepłej 9 czy Szkoła Handlowa Zgromadzenia Kupców na rogu Waliców i Prostej mogą się wydać bardzo interesujące, bo określano wtedy formę architektoniczną dla ducha narodowego, uprzedzając konkretne rozwiązania socrealizmu. Podczas spaceru zastanowimy się dlaczego tak było, jaką rolę odgrywała ulica w mieście w ostatnich dziesięcioleciach XIX w. i w pierwszych XX w. oraz z jakiego powodu ten fragment dawnej Warszawy nie przetrwał do dzisiaj.
Spacer poprowadzi Paweł Brylski.

7 września, godz 17:00,Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Podróż w czasie” / „A rajze in der cajt.” – czytanie performatywne utworów Pereca w jidysz.

Występują: Anna Rozenfeld, Bella Szwarcman-Czarnota
Muzyka na żywo: SzaZa – Paweł Szamburski & Patryk Zakrocki
Wydarzenie w ramach konferencji w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

8 września, godz 20:00, „Niezwykły gość” – czytanie performatywne w języku jidysz opowiadania Pereca „Sore Bas Tojwim”.

Występują: Anna Rozenfeld, Bella Szwarcman-Czarnota
Muzyka na żywo: Róża Ziątek-Czarnota
Wydarzenie w ramach konferencji w centrum „Synagoga” Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Zamościu.

 

Nasze wydarzenia na facebook`u: https://www.facebook.com/perecjada

Organizatorzy: Fundacja Promocji Sztuki Współczesnej (FPSW) i Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych(PTSJ)

Kurator projektu: Anna Rozenfeld (PTSJ)

Projekt realizowany dzięki finansowemu wsparciu Biura Kultury Miasta Stołecznego Warszawy.